Tỉnh thức là gì?

Cuộc sống vốn luôn vận độngchúng ta thường chịu áp lực nặng nề với những lo toan của kiếp người. Những bận rộn, tất bật với cơm, áo, gạo, tiền làm chúng ta mệt mỏi và căng thẳng, lắm lúc mất cân bằng. Tâm trí luôn mệt nhoài, khi thì một ý tưởng tiếc nuối, ân hận trong quá khứ, lúc thì những lo nghĩ, toan tính, dự định cho tương lai. Ít khi chúng ta sống với hiện tại, để có thể đem tâm về sống cùng với thân. Chúng ta đang sống và làm việc với hiện tại, ấy thế mà tâm cứ lăng xăng, không đi ngược về quá khứ đã trở thành dĩ vãng thì cũng vi vu mơ tưởng đến tương lai xa vời ngoài tầm tay với. Hiện tại sống động này, ta lại không quan tâm và trân quý. Kể ra thật là vô lý nhỉ? Để đời sống mình có ý nghĩa hơn, chúng ta cần sống và thể nghiệm từng phút giây hiện tại. Để sống được với hiện tại nhiệm màu, chúng ta cần phải biết nghệ thuật sống tỉnh thức.

Sống tỉnh thức là duy trì ý thức trong từng giây phút hiện tại trên mỗi công việc mà mình đang thể nghiệm, đang ‘sống’. Không để tâm bận bịu với quá khứ, không viển vông chắp cánh mơ tưởng đến tương lai mà từng khắc, từng khắc trong hiện tạichúng ta cần tỉnh thức và biết rõ những gì đang diễn ra nơi mình, với mình và với cuộc sống quanh mình.

Tỉnh thức không có gì mới. Từ xa xưa, trong các bài thuyết giảng tôn giáo, trong thơ ca, văn chương, bàng bạc người ta đề cập đến tỉnh thức. Có thể nói rằng, người đầu tiên thấy rõ vai trò của tỉnh thứctrong đời sống và đề xuất nhiều phương pháp khác nhau để đạt đến trạng thái tỉnh thức là Đức Phật lịch sử Gotama. Tên Ngài ( Gotama Buddha) nghĩa là Bậc Tỉnh Thức (tên Gotama) cho thấy Ngài quan tâmthế nào đến tỉnh thức và phương pháp đạt đến tỉnh thức. Suốt cuộc đời 80 năm tồn tại trong kiếp nhân sinh, Ngài cũng thực hiện một điều duy nhất: sống tỉnh thức và hướng dẫn người khác sống tỉnh thức.

Tỉnh thức là một yếu tố có tính quyết định sự thành công trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người. Những nghiên cứu khoa học chứng minh rằng nếu duy trì và tăng trưởng trạng thái tỉnh thức, cuộc sống chúng ta sẽ có thêm nhiều niềm vui, có khả năng chống đỡ bệnh tật tốt hơnthân thể tráng kiện hơn và đời sống tinh thần lành mạnh hơn. Tỉnh thức là thần dược trị bệnh căng thẳng và lo lắng – một căn bệnh thường gặp trong xã hội hiện đại khi tốc độ cuộc sống ngày càng xoáy vào cơn lốc ngày một nhanh hơn trong vòng tiến hóa của xã hội. Do đó, thực hành tỉnh thức là điều cần thiết để có được cuộc sống cân bằng và hạnh phúc.

Thực hành tỉnh thức như thế nào?

Một hình thức thực hành tỉnh thức có tính truyền thống và nguyên tắc gọi là ‘thiền tỉnh thức’. Người thực hành theo phương pháp này cần tuân thủ một số điểm căn bản, ví dụ cần phải ngồi yên lặng trong một tư thế thoải mái, thường là tư thế ngồi hoa sen, tối thiếu là 20 đến 30 phút mỗi lần, hai lần trong một ngày và duy trì thường xuyên sưh thực hành này như là một phần của sinh hoạt thường nhật. Trong quá trình ngồi, người thực hành bắt đầu tập trung sự chú ý vào hơi thở, và đồng thời, thân hãy để cho những cảm thọ ra đi, tâm đừng giữ lại những ý tưởng vẫn không ngớt lên-xuống, vào-ra. Chỉ cần chú tâm vào hơi thởchú tâm vào luồng không khí từ ngoài đi vào cơ thể chúng ta qua hai lỗ mũi mỗi khi hít vào. Hãy để tâm theo dõi hơi thở đi vào trong buồng phổi và rồi, khi hơi thở đi ra, hãy dõi tâm theo những cảm thọ của hơi thở cho đến khi nó ra khỏi cơ thể mình. Đừng điều chỉnh hay can thiệp vào hơi thở, chỉ cần yên lặng quán sát cảm thọquán sát sự ra-vô, lên-xuống của hơi thở mà thôi. Ngoài việc để tâm đến độ ngắn-dài của hơi thở cùng những tính chất của hơi thở khi ra-vào cơ thể, khoảng cách gián đoạn giữa hai hơi thở cũng cần dõi tâm.

Một điều không thể tránh khỏi là khi đang thực hành tỉnh thức, những ý tưởngcảm thọ và cảm xúc ồ ạtdâng trào trong tâm thứcChúng ta cần có cách đối xử ‘thân thiện’ với những vị ‘khách không mời’ này để không bị ảnh hướng trong việc thực hành và duy trì tỉnh thức. Không đè nén, không phân tích, không ‘bạo động’ với chúng. Việc chúng ta cần làm là hãy ghi nhận những động tĩnh và hành trạng của chúng mà thôi. Khi chúng đến, chúng ta biết chúng đến; khi chúng đi, chúng ta cũng ý thức đầy đủ sự ra đi của chúng rồi quay tâm về với hơi thở. Không cần ‘thết đãi’ hay hiếu khách mời mọc chúng ở lại, cũng không khiếm nhã cộc cằn xua đuổi chúng đi. Thái độ ‘hiếu khách’ hay ‘khiếm nhã’ như vậy đều không đúng và làm tổn thương đến tỉnh thức khi chú tâm vào hơi thở của mình. Nếu đã biết tên những vị ‘khách không mời’ này, ví dụ như ‘suy nghĩ’, ‘cảm giác ngứa’, ‘một ý tưởng buồn’…chúng ta cũng cần biết khi nó ‘đột nhập’ vào tâm mình; nếu không biết tên nó cũng không sao, ví dụ có một cảm giác là lạ, không mô tả được nhưng cảm nhận được, thì việc của chúng ta là cảm nhận chúng. Khi nhận diệnđược hành trạng của những ý tưởngcảm thọ và cảm xúc này, chúng sẽ tự động ra đi. Lúc này, chúng ta đang thực hành tỉnh thức về sự đến-đi của chúng. Thế nhưng, mục đích của chúng ta là trụ tâm vào đối tượng là hơi thở, nên duy trì tỉnh thức trên hơi thở càng nhiều càng tốt.Lợi ích của tỉnh thức như thế nào?

Quán sát tâm theo cách này, tâm trí chúng ta dần dần trở nên sáng láng, minh mẫn và tỉnh táo hơn. Thực hành tỉnh thức là cách để chúng ta tự hiểu về chính bản thân mình nhiều hơn. Quá trình thực hànhmỗi ngày sẽ tạo cho chúng ta một thói quen trụ tâm vào những việc làmkiểm soát ý tưởng và suy nghĩcủa mình trong từng giây từng phút. Nhờ thực hành liên tụcchúng ta hiểu được tâm ý mình muốn gì, đi về đâu và hiểu được những suy nghĩ của mình để kịp thời điều chỉnh chúng. Những suy nghĩ không trong sáng và tiêu cực, nếu được kiểm soát khi nó còn là suy nghĩ, chúng sẽ được ngăn chặn kịp thời, chúng ta sẽ tránh được những hậu quả đáng tiếc. Nếu chúng ta thực hành thường xuyênchúng ta sẽ được một thói quen rất tốt, đó là tập trung và kiểm soát được tâm ý trong mỗi một công việc mình làm trong cuộc sống thường nhật. Những ý tưởng và hành động được kiểm soát chặt chẽ sẽ hạn chế tối đa hậu quả không như ý và giảm đi rất nhiều những lỗi lầm, sai sót để rồi không phải hối hận và nuối tiếc về sau. Một cuộc sống đầy tỉnh thức trong từng phút giây là cuộc sống hạnh phúc và có ý nghĩa nhất.

Tỉnh thức trong cuộc sống hằng ngày

Nghĩ rằng cứ phải dõi tâm vào những việc mình đang làm, cả trong tư tưởng và suy nghĩchúng ta thấy ngán! Mỗi ngày biết bao nhiêu là việc, làm sao thực tập đây? Đừng vội nản, nếu chúng ta biết cách trụ tâm, cả núi công việc hằng ngàylần lượt từng việc một, đều được làm trong tỉnh thức. Một số ‘mẹo’ nhỏ sau sẽ giúp chúng ta:

— Chú tâm vào hơi thở hay vào môi trường quanh mình khi dừng lại ở đèn đỏ giao thông.

— Khi quá căng thẳng và lo âu, tamj dừng công việc, chú tâm vào những ý tưởng và cảm xúc, coi nó ảnh hưởng thế nào đến cơ thể của mình lúc này.

— Với những việc thường ngày chúng ta vốn quen làm trong vội vã và nôn nóng và không ý thức như đánh răng hay đứng xếp hàng chờ đến phiên mình. Bây giờ, cũng những việc đó, hãy làm trong chú tâmvà tỉnh thức.

— Trước khi ngủ và ngay khi thức dậy, việc đầu tiên là hít thở vài hơi trong tỉnh thức thay vì để tâm lao đến những nỗi quan tâm của ngày hôm ấy.

— Khi nghỉ giải lao, uống trà…chúng ta đều có thể làm trong tỉnh thức.

Tỉnh thức trong khi làm việc không có nghĩa là chúng ta không làm được nhiều việc cần làm trong ngày, mà người có tỉnh thức biết sắp xếp công việc mình một cách khôn ngoan và hợp lý. Tỉnh hức trong mỗi việc không có nghĩa là chúng ta không vội vã, khẩn trương trong công việc làm, nhưng chí ít, chúng tacũng ý thức được chúng ta đang khẩn trương. Mặc dù những ý tưởng tiêu cựccảm xúc bất an vẫn khởi lên trong tâm chúng tachúng ta không cần vội vàng loại trừ chúng, không cần can thiệp thô bạo vào chúng một cách thiếu phương pháp. Thay vào đó, hãy nhìn thật kỹ, thật sâu vào những ý tưởngcảm xúc này rồi lựa chọn cẩn thận giải pháp đối trị chúng. Người ta khác nhau là ở cách hành xử này. Cứ mỗi một tâm niệm khởi lên, chúng ta đều kiểm soát một cách tỉnh táo như vậy, dần dần chúng ta trở nên điêu luyện và có khă năng kiểm soát tất cả những tư duycảm xúc và hành vi của mình trong các công việc hằng ngày. Để phát triển kỹ năng và nghệ thuật kiểm soát của tâm, chúng ta phải tập chú tâm trên những việc làm một cách có ý thức. Với sự thực hành lien tục, sau một thời gianchúng ta tạo được một thói quen phản ứng và nó bắt đầu hoạt động một cách tự nhiên trong mọi công việc chúng ta làm. Ngược lại, nếu không thực hành một cách có ý thức trong thời gian đầu, tâm chúng ta có thói quen dong ruổi hết chỗ này đến chỗ nọ mà quên trụ ở nơi công việc mình đang làm. Hãy tạo cho mình một thói quen làm việc trong tỉnh thức.

LIÊN TRÍ

304 COMMENTS

  1. I just want to mention I’m all new to blogging and site-building and honestly loved you’re blog site. Very likely I’m going to bookmark your blog . You surely come with terrific articles and reviews. Thanks a lot for sharing with us your web site.

  2. hey there and thank you for your info – I’ve certainly picked up something new from right here. I did however expertise several technical points using this web site, since I experienced to reload the site many times previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your web hosting is OK? Not that I’m complaining, but sluggish loading instances times will sometimes affect your placement in google and can damage your high-quality score if advertising and marketing with Adwords. Anyway I am adding this RSS to my email and could look out for a lot more of your respective fascinating content. Make sure you update this again very soon..

  3. I want to start a website. It will be asking for money only to fund the seminars associated with holding meetings for the clients and for mailouts. How should I go about setting that up?.

  4. It’а†s actually a nice and useful piece of info. I’а†m happy that you simply shared this helpful info with us. Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.

  5. I loved as much as you’ll receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get bought an impatience over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come more formerly again as exactly the same nearly a lot often inside case you shield this hike.

  6. I?аАТ’аЂа†ll right away grab your rss as I can not to find your e-mail subscription link or e-newsletter service. Do you ave any? Please let me recognise in order that I may subscribe. Thanks.

  7. Definitely believe that which you said. Your favorite reason appeared to be on the web the easiest thing to be aware of. I say to you, I certainly get annoyed while people consider worries that they plainly don’t know about. You managed to hit the nail upon the top as well as defined out the whole thing without having side-effects , people could take a signal. Will probably be back to get more. Thanks

  8. I like firefox MUCH better than IE but on certain occasions i would have a ff winfdow open and it shows the window error thing. i go back and it was firefox is already running or something s i cant use it….

  9. Your style is so unique compared to other people I ave read stuff from. I appreciate you for posting when you have the opportunity, Guess I will just book mark this web site.

  10. Wow! This could be one particular of the most helpful blogs We ave ever arrive across on this subject. Actually Wonderful. I am also a specialist in this topic so I can understand your hard work.

  11. Be the precise blog if you have wants to learn about this topic. You comprehend considerably its nearly onerous to argue to you (not that I personally would needHaHa). You undoubtedly put a new spin for a topic thats been discussing for some time. Nice stuff, simply nice!

  12. Thanks a lot for giving everyone such a pleasant opportunity to read from here. It is always so great and packed with a lot of fun for me and my office co-workers to visit your website minimum 3 times in 7 days to see the fresh items you will have. Not to mention, I am also certainly satisfied with the remarkable opinions you give. Certain two points in this posting are indeed the most effective I’ve had.

  13. Substantially, the post is really the sweetest on this precious topic. I fit in with your conclusions and will eagerly look forward to your coming updates. Simply saying thanks definitely will not simply just be sufficient, for the amazing lucidity in your writing. I will at once grab your rss feed to stay abreast of any kind of updates. Genuine work and also much success in your business efforts!

  14. This is the right site for everyone who would like to understand this topic.
    You know a whole lot its almost tough to argue with you (not that
    I actually will need to…HaHa). You definitely put a brand new spin on a topic which
    has been discussed for ages. Great stuff, just wonderful!

  15. Its like you read my mind! You seem to know a lot about this, like you wrote the book in it or something. I think that you can do with some pics to drive the message home a bit, but other than that, this is wonderful blog. A fantastic read. I will certainly be back.

  16. I have been browsing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It’s pretty worth enough for me. In my opinion, if all webmasters and bloggers made good content as you did, the net will be much more useful than ever before.

  17. Hi, Neat post. There’s an issue together with your website in internet explorer, might test this¡K IE still is the market chief and a big portion of people will pass over your great writing because of this problem.

  18. Great beat ! I would like to apprentice while you amend your website, how could i subscribe for a blog site? The account helped me a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted of this your broadcast offered bright clear idea

  19. hey there and thank you for your info – I’ve definitely picked up something new from right here. I did however expertise some technical points using this web site, since I experienced to reload the site a lot of times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your web host is OK? Not that I’m complaining, but sluggish loading instances times will often affect your placement in google and could damage your quality score if ads and marketing with Adwords. Well I am adding this RSS to my email and can look out for a lot more of your respective exciting content. Make sure you update this again soon..

  20. Thank you for sharing superb informations. Your web site is so cool. I’m impressed by the details that you¡¦ve on this site. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for extra articles. You, my friend, ROCK! I found simply the information I already searched all over the place and simply couldn’t come across. What an ideal website.

  21. I haven¡¦t checked in here for a while as I thought it was getting boring, but the last several posts are good quality so I guess I will add you back to my everyday bloglist. You deserve it my friend 🙂

  22. You can definitely see your skills within the paintings you write. The arena hopes for even more passionate writers such as you who aren’t afraid to mention how they believe. Always follow your heart.

  23. Hi, Neat post. There is a problem along with your website in web explorer, would check this… IE nonetheless is the marketplace leader and a big element of folks will miss your great writing because of this problem.

  24. Howdy! I could have sworn I’ve been to this website before but after checking through some of the post I realized it’s new to me. Anyhow, I’m definitely happy I found it and I’ll be book-marking and checking back often!

  25. I precisely had to thank you so much once again. I am not sure what I would’ve created in the absence of the type of creative ideas discussed by you relating to such a topic. It had been a scary dilemma for me personally, but taking note of this professional avenue you processed the issue took me to jump over contentment. I will be thankful for the service and then sincerely hope you find out what a powerful job you are always accomplishing educating some other people via your websites. Probably you haven’t met any of us.

  26. Have you ever considered writing an e-book or guest authoring on other websites?

    I have a blog centered on the same information you discuss
    and would love to have you share some stories/information. I know
    my readers would enjoy your work. If you are even remotely interested,
    feel free to send me an email.

  27. Thanks, Your post is an excellent example of why I keep coming back to read your excellent quality content….

  28. You made some first rate factors there. I regarded on the web for the problem and located most people will go together with with your website.

  29. Youre so cool! I dont suppose Ive read anything in this way prior to. So nice to uncover somebody with some original applying for grants this subject. realy thanks for beginning this up. this fabulous website is one thing that is needed online, somebody after some originality. helpful project for bringing new stuff towards net!

  30. This is really interesting, You are a very skilled blogger. I’ve joined your rss feed and look forward to seeking more of your magnificent post. Also, I have shared your web site in my social networks!

  31. I think this is among the most significant info for me. And i am glad reading your article. But should remark on some general things, The website style is great, the articles is really nice : D. Good job, cheers

  32. Thanks for one’s marvelous posting! I genuinely enjoyed reading it, you will
    be a great author. I will ensure that I bookmark your blog and will often come back in the future.
    I want to encourage continue your great job, have a nice
    morning!

  33. Wonderful goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you’re just extremely excellent. I actually like what you’ve acquired here, certainly like what you are stating and the way in which you say it. You make it entertaining and you still take care of to keep it wise. I cant wait to read far more from you. This is really a tremendous website.

  34. Howdy would you mind letting me know which webhost you’re
    working with? I’ve loaded your blog in 3 completely different web browsers and I must say this
    blog loads a lot faster then most. Can you recommend a good hosting
    provider at a honest price? Thanks a lot, I appreciate it!

  35. Oh my goodness! Awesome article dude! Thanks,
    However I am going through difficulties with your RSS. I don’t know the reason why I am unable to subscribe
    to it. Is there anybody else having similar RSS problems? Anyone that knows the answer will you kindly
    respond? Thanks!!

  36. I will right away grasp your rss feed as I can not in finding your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you have any? Kindly let me recognize so that I may subscribe. Thanks.

  37. I¡¦m now not positive the place you are getting your information, but good topic. I needs to spend a while finding out more or understanding more. Thank you for magnificent information I was on the lookout for this information for my mission.

  38. You can definitely see your skills in the paintings you write. The world hopes for even more passionate writers such as you who are not afraid to say how they believe. At all times go after your heart. “There are only two industries that refer to their customers as users.” by Edward Tufte.

  39. Your style is really unique in comparison to other people I have read stuff from. Thanks for posting when you have the opportunity, Guess I will just bookmark this page.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here